Η αγορά ενός σπιτιού μπορεί να σταματήσει σε ένα σημείο που συχνά υποτιμάται: στην ανάγκη για εγγυητή. Αυτός ο οδηγός εγγυητών στεγαστικού εξηγεί με απλά λόγια πότε μπορεί να ζητηθεί εγγυητής, τι εξετάζει η τράπεζα και τι σημαίνει στην πράξη η υπογραφή του. Για τον δανειολήπτη, αλλά και για τον άνθρωπο που καλείται να τον στηρίξει, η σωστή ενημέρωση πριν από την αίτηση αποτρέπει καθυστερήσεις και δυσάρεστες εκπλήξεις.
Ο εγγυητής δεν είναι μια τυπική παρουσία στη σύμβαση. Αναλαμβάνει ουσιαστική οικονομική ευθύνη απέναντι στην τράπεζα. Γι’ αυτό η επιλογή του χρειάζεται να γίνεται με ρεαλισμό, αφού αξιολογηθούν τα εισοδήματα, οι υφιστάμενες υποχρεώσεις και η συνολική δυνατότητα αποπληρωμής του δανείου.
Τι είναι ο εγγυητής σε ένα στεγαστικό δάνειο
Ο εγγυητής είναι το πρόσωπο που δεσμεύεται να καλύψει τις υποχρεώσεις του δανειολήπτη, εφόσον εκείνος δεν μπορεί να πληρώσει τη δόση του στεγαστικού. Με την υπογραφή του δεν εκφράζει απλώς εμπιστοσύνη στον αγοραστή του ακινήτου. Αναλαμβάνει μια συμβατική υποχρέωση που μπορεί να επηρεάσει τη δική του οικονομική εικόνα και τη δυνατότητά του να λάβει χρηματοδότηση στο μέλλον.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η τράπεζα εξετάζει τον εγγυητή σχεδόν με την ίδια προσοχή που εξετάζει και τον βασικό αιτούντα. Θέλει να διαπιστώσει αν διαθέτει σταθερό και επαρκές εισόδημα, συνεπή πιστωτική συμπεριφορά και λογικό επίπεδο συνολικού δανεισμού. Η αποδοχή του δεν είναι αυτόματη επειδή είναι συγγενής ή επειδή διαθέτει ακίνητη περιουσία.
Πότε μπορεί να ζητήσει η τράπεζα εγγυητή
Η ανάγκη για εγγυητή δεν είναι ίδια σε κάθε στεγαστικό. Εξαρτάται από το προφίλ του αιτούντος, το ύψος του δανείου, την αξία του ακινήτου, τη διάρκεια αποπληρωμής και την πολιτική της τράπεζας τη συγκεκριμένη περίοδο.
Συχνά ζητείται όταν το εισόδημα του βασικού δανειολήπτη δεν επαρκεί για τη δόση που προκύπτει από το αιτούμενο ποσό. Μπορεί επίσης να ζητηθεί όταν ο αιτών έχει περιορισμένο εργασιακό ιστορικό, εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας με μεταβλητά έσοδα ή διαθέτει ήδη άλλες δανειακές υποχρεώσεις, όπως καταναλωτικό δάνειο ή πιστωτικές κάρτες.
Ένας νέος εργαζόμενος με καλές προοπτικές αλλά μικρή προϋπηρεσία, για παράδειγμα, μπορεί να χρειαστεί εγγυητή ώστε να ενισχυθεί η αίτησή του. Το ίδιο μπορεί να συμβεί σε έναν κάτοικο εξωτερικού που αγοράζει ακίνητο στην Ελλάδα, εάν τα στοιχεία εισοδήματος και φορολογίας του απαιτούν πρόσθετη τεκμηρίωση. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αίτηση είναι αδύναμη. Σημαίνει ότι η τράπεζα επιδιώκει μεγαλύτερη ασφάλεια για τη μακροχρόνια αποπληρωμή.
Τι ελέγχει η τράπεζα στον εγγυητή
Η αξιολόγηση δεν περιορίζεται στον μισθό. Η τράπεζα σχηματίζει συνολική εικόνα για την οικονομική δυνατότητα και τη συνέπεια του εγγυητή. Συνήθως εξετάζει:
- το δηλωμένο εισόδημα και τη σταθερότητα της εργασίας ή της επαγγελματικής δραστηριότητας,
- τις υφιστάμενες δόσεις δανείων, τις κάρτες και τυχόν άλλες εγγυήσεις που έχει ήδη αναλάβει,
- τη φορολογική εικόνα, τις δηλώσεις εισοδήματος και τα στοιχεία περιουσίας,
- την πιστωτική συμπεριφορά και τυχόν καθυστερήσεις ή ρυθμίσεις παλαιότερων υποχρεώσεων,
- την ηλικία του, ιδιαίτερα όταν η διάρκεια του δανείου είναι μεγάλη.
Η τράπεζα θέλει να βεβαιωθεί ότι, αν χρειαστεί, ο εγγυητής μπορεί πραγματικά να ανταποκριθεί στη δόση χωρίς να δημιουργηθεί νέα οικονομική δυσκολία. Για τον λόγο αυτό, ένας εγγυητής με υψηλό εισόδημα αλλά πολλές δικές του υποχρεώσεις μπορεί να μην ενισχύει την αίτηση όσο αναμένεται.
Ποια δικαιολογητικά ζητούνται συνήθως
Τα έγγραφα διαφέρουν ανάλογα με την επαγγελματική ιδιότητα και την τράπεζα. Για έναν μισθωτό, η διαδικασία συνήθως περιλαμβάνει αποδεικτικά εισοδήματος, φορολογικά στοιχεία και τραπεζική εικόνα. Για ελεύθερο επαγγελματία ή κάτοικο εξωτερικού, μπορεί να χρειάζονται επιπλέον έγγραφα που επιβεβαιώνουν τη δραστηριότητα και τη χώρα φορολογικής κατοικίας.
Η έγκαιρη συγκέντρωση των δικαιολογητικών βοηθά ουσιαστικά στην άμεση προέγκριση. Όταν υπάρχουν ελλείψεις ή ασάφειες στα στοιχεία, η τράπεζα μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις και να μετατεθεί η απόφαση για αργότερα.
Ποιες ευθύνες αναλαμβάνει ο εγγυητής
Το βασικό δεδομένο είναι απλό: αν ο δανειολήπτης δεν πληρώνει, η τράπεζα μπορεί να στραφεί στον εγγυητή σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης. Η ευθύνη αυτή αφορά το κεφάλαιο, τους τόκους, τυχόν έξοδα και κάθε άλλη επιβάρυνση που προβλέπεται στη δανειακή σύμβαση.
Αυτό έχει δύο πρακτικές συνέπειες. Πρώτον, η εγγύηση μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα του εγγυητή να πάρει δικό του δάνειο στο μέλλον, επειδή η τράπεζα λαμβάνει υπόψη και αυτή τη δυνητική υποχρέωση. Δεύτερον, μια καθυστέρηση στη δόση του δανειολήπτη μπορεί να επηρεάσει σοβαρά και τον εγγυητή, ακόμη κι αν δεν κατοικεί στο ακίνητο και δεν έχει ωφέλεια από την αγορά.
Για αυτό δεν συνιστάται ποτέ η υπογραφή χωρίς μελέτη των όρων. Ο εγγυητής χρειάζεται να γνωρίζει το ακριβές ποσό χρηματοδότησης, τη διάρκεια, τη μηνιαία δόση, το επιτόκιο και τις προϋποθέσεις που ισχύουν σε περίπτωση καθυστέρησης. Η προσωπική σχέση με τον δανειολήπτη είναι σημαντική, αλλά δεν υποκαθιστά την οικονομική αξιολόγηση.
Οδηγός εγγυητών στεγαστικού: πώς να αποφασίσετε σωστά
Πριν επιλεγεί εγγυητής, χρειάζεται μια ειλικρινής συζήτηση για το οικογενειακό ή προσωπικό οικονομικό πλάνο. Ο δανειολήπτης πρέπει να εξετάσει αν η δόση παραμένει διαχειρίσιμη ακόμη και αν μεταβληθούν τα εισοδήματά του ή αυξηθούν τα βασικά έξοδα. Ο εγγυητής, από την πλευρά του, χρειάζεται να υπολογίσει αν θα μπορούσε να στηρίξει τη δόση για ένα διάστημα, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τις δικές του ανάγκες.
Η καλύτερη επιλογή δεν είναι πάντα ο συγγενής με το μεγαλύτερο εισόδημα. Μπορεί να είναι το πρόσωπο με σταθερή οικονομική εικόνα, χαμηλές υπάρχουσες υποχρεώσεις και πλήρη κατανόηση της δέσμευσης που αναλαμβάνει. Αν υπάρχουν δύο υποψήφιοι, αξίζει να συγκριθούν τα στοιχεία τους πριν κατατεθεί η αίτηση, ώστε να αποφευχθεί επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Εξίσου κρίσιμο είναι να μην αυξάνεται το ποσό του δανείου απλώς επειδή η παρουσία εγγυητή το καθιστά εφικτό. Το κατάλληλο στεγαστικό είναι εκείνο που εξυπηρετεί τον στόχο της αγοράς και παραμένει βιώσιμο σε βάθος χρόνου. Η υψηλότερη δυνατή έγκριση δεν είναι πάντοτε η σωστή επιλογή.
Μπορεί να αφαιρεθεί ο εγγυητής αργότερα;
Η αφαίρεση εγγυητή δεν γίνεται αυτόματα επειδή έχουν περάσει κάποια χρόνια ή επειδή το δάνειο εξυπηρετείται κανονικά. Συνήθως απαιτείται νέα αξιολόγηση από την τράπεζα, ώστε να διαπιστωθεί αν ο βασικός δανειολήπτης πλέον καλύπτει μόνος του τα κριτήρια εισοδήματος και πιστοληπτικής ικανότητας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να εξεταστεί η αντικατάσταση του εγγυητή, η προσθήκη άλλου προσώπου ή η αναχρηματοδότηση με νέους όρους. Η κατάλληλη λύση εξαρτάται από το υπόλοιπο του δανείου, το σημερινό εισόδημα του δανειολήπτη και την πολιτική της τράπεζας. Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους.
FAQ
Μπορεί ένας συνταξιούχος να γίνει εγγυητής;
Ναι, εφόσον η τράπεζα αξιολογήσει θετικά το εισόδημα, την ηλικία, τις υποχρεώσεις και τα υπόλοιπα στοιχεία του. Επειδή όμως η διάρκεια του στεγαστικού μπορεί να είναι μεγάλη, η ηλικία έχει συχνά αυξημένη βαρύτητα στην τελική απόφαση.
Χρειάζεται ο εγγυητής να έχει ακίνητο στο όνομά του;
Όχι απαραίτητα. Η ύπαρξη περιουσίας μπορεί να αξιολογηθεί, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της προϋπόθεση. Το βασικό στοιχείο είναι η τεκμηριωμένη δυνατότητα να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της εγγύησης.
Μπορεί να υπάρχει πάνω από ένας εγγυητής;
Ναι, εφόσον το επιτρέπει η δομή της χρηματοδότησης και το κρίνει αναγκαίο η τράπεζα. Κάθε πρόσωπο αξιολογείται ξεχωριστά και πρέπει να κατανοεί πλήρως την ευθύνη που αναλαμβάνει.
Η σωστή προετοιμασία πριν από την αίτηση μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια χρονοβόρα διαδικασία και σε μια καθαρή, τεκμηριωμένη προέγκριση. Η ABC Services, με εμπειρία στις τραπεζικές χρηματοδοτήσεις και συνεργασία με όλες τις ελληνικές τράπεζες, μπορεί να αξιολογήσει γρήγορα εύκολα το προφίλ δανειολήπτη και εγγυητή, να οργανώσει τα δικαιολογητικά και να προτείνει την κατάλληλη πορεία. Μια δωρεάν αρχική συμβουλευτική δίνει σε όλους τους εμπλεκόμενους τη σαφή εικόνα που χρειάζονται πριν βάλουν την υπογραφή τους.
