Η κατοικία που θέλετε να αγοράσετε μπορεί να είναι ήδη διαθέσιμη, όμως ως ελεύθερος επαγγελματίας το στεγαστικό δάνειο ξεκινά νωρίτερα: από την καθαρή εικόνα της επαγγελματικής και φορολογικής σας πορείας. Οι τράπεζες δεν αποκλείουν τους αυτοαπασχολούμενους. Αξιολογούν, όμως, με διαφορετικό τρόπο τη σταθερότητα του εισοδήματος, ειδικά όταν αυτό παρουσιάζει διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά.
Με σωστή προετοιμασία, η αίτηση μπορεί να προχωρήσει γρήγορα και με πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να κατατεθούν δικαιολογητικά. Είναι να παρουσιαστεί μια συνεπής, ρεαλιστική εικόνα που υποστηρίζει τη δόση που θέλετε να αναλάβετε και το ακίνητο που επιλέγετε.
Ελεύθερος επαγγελματίας και στεγαστικό: τι εξετάζει η τράπεζα
Για έναν μισθωτό, η μισθοδοσία δίνει στην τράπεζα ένα σχετικά σαφές σημείο αναφοράς. Για έναν ελεύθερο επαγγελματία, η αξιολόγηση βασίζεται κυρίως στα δηλωμένα στοιχεία των τελευταίων ετών, στη διάρκεια λειτουργίας της δραστηριότητας και στη συνολική συναλλακτική συμπεριφορά.
Στην πράξη, εξετάζεται το καθαρό φορολογητέο εισόδημα και όχι μόνο ο τζίρος της επιχείρησης. Ένας υψηλός κύκλος εργασιών με μεγάλες επαγγελματικές δαπάνες δεν σημαίνει αυτομάτως υψηλή δανειοληπτική ικανότητα. Η τράπεζα θέλει να διαπιστώσει ποιο ποσό μένει σταθερά διαθέσιμο για τις προσωπικές σας υποχρεώσεις και για τη νέα μηνιαία δόση.
Βάρος έχει επίσης η συνέπεια. Καταβολές δόσεων χωρίς καθυστερήσεις, τακτοποίηση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, καθώς και μια σταθερή τραπεζική κίνηση ενισχύουν το προφίλ του αιτούντος. Αντίθετα, οφειλές, ρυθμίσεις ή έντονες διακυμάνσεις στα εισοδήματα δεν αποκλείουν απαραίτητα τη χρηματοδότηση, αλλά χρειάζονται πιο προσεκτική αξιολόγηση και πιθανόν διαφορετική δομή δανείου.
Ποια εισοδήματα λαμβάνονται υπόψη
Η τράπεζα συνήθως δεν στηρίζεται αποκλειστικά στο καλύτερο οικονομικό έτος. Αναζητά μια εικόνα συνέχειας, αξιοποιώντας φορολογικές δηλώσεις, εκκαθαριστικά και στοιχεία της επαγγελματικής δραστηριότητας των πρόσφατων ετών. Όσο πιο σταθερή είναι η κερδοφορία, τόσο πιο εύκολα τεκμηριώνεται η δυνατότητα αποπληρωμής.
Εάν το εισόδημά σας έχει αυξηθεί πρόσφατα, αυτό μπορεί να ληφθεί υπόψη όταν υποστηρίζεται από πραγματικά δεδομένα: συμβάσεις, σταθερό πελατολόγιο, επαναλαμβανόμενες εισπράξεις ή μια δραστηριότητα με αποδεδειγμένη αναπτυξιακή πορεία. Δεν αρκεί η πρόβλεψη ότι η επόμενη χρονιά θα είναι καλύτερη. Χρειάζεται τεκμηρίωση που να κάνει αυτή την πρόβλεψη πειστική.
Σημασία έχει και το οικογενειακό εισόδημα. Σε κοινή αίτηση με σύζυγο ή συνδανειολήπτη, η αξιολόγηση μπορεί να ενισχυθεί από ένα δεύτερο σταθερό εισόδημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κοινή αίτηση οδηγεί σε μεγαλύτερο ποσό. Οι υφιστάμενες υποχρεώσεις, η ηλικία και των δύο αιτούντων και το συνολικό διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθούν να καθορίζουν το αποτέλεσμα.
Τα δικαιολογητικά που χρειάζονται προσοχή
Η συγκέντρωση των εγγράφων είναι συχνά το σημείο όπου χάνεται χρόνος. Για την αρχική αξιολόγηση ζητούνται κατά κανόνα οι πρόσφατες φορολογικές δηλώσεις και εκκαθαριστικά, τα έντυπα που αποτυπώνουν την επαγγελματική δραστηριότητα, στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών και αποδεικτικά για τυχόν υφιστάμενα δάνεια ή κάρτες.
Ανάλογα με τη μορφή της επιχείρησης, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετα στοιχεία, όπως οικονομικές καταστάσεις, πιστοποιητικά νόμιμης εκπροσώπησης ή στοιχεία εταιρικής συμμετοχής. Για το ακίνητο θα απαιτηθούν τα αντίστοιχα έγγραφα του πωλητή και στη συνέχεια θα γίνει τεχνικός και νομικός έλεγχος από την τράπεζα.
Το κρίσιμο είναι να μην υπάρχουν αντιφάσεις ανάμεσα στις δηλώσεις, στις κινήσεις λογαριασμών και στην εικόνα που παρουσιάζετε. Μια οργανωμένη αίτηση δεν επιταχύνει μόνο την προέγκριση. Μειώνει και τις επαναλαμβανόμενες διευκρινίσεις που συχνά καθυστερούν την τελική έγκριση.
Πόσο στεγαστικό μπορείτε να λάβετε
Δεν υπάρχει ένα ίδιο ποσό για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η τράπεζα υπολογίζει τη σχέση της προτεινόμενης δόσης με το διαθέσιμο εισόδημα, λαμβάνοντας υπόψη και τις υπόλοιπες μηνιαίες υποχρεώσεις σας. Εξετάζει παράλληλα την εμπορική αξία του ακινήτου που θα μπει ως εξασφάλιση.
Συνήθως απαιτείται ίδια συμμετοχή, καθώς η χρηματοδότηση δεν καλύπτει κατ’ ανάγκη το σύνολο της αξίας αγοράς και υπάρχουν επιπλέον έξοδα, όπως φόροι, συμβολαιογραφικά, μεταγραφή ή κτηματολόγιο και τεχνικοί έλεγχοι. Η πραγματική προετοιμασία, επομένως, δεν αφορά μόνο το ποσό του δανείου. Αφορά και το συνολικό κεφάλαιο που πρέπει να διαθέσετε χωρίς να πιεστεί η ρευστότητα της επαγγελματικής σας δραστηριότητας.
Η μεγάλη διάρκεια μειώνει συνήθως τη μηνιαία δόση, αλλά αυξάνει το συνολικό κόστος χρηματοδότησης. Η μικρότερη διάρκεια περιορίζει τους τόκους, απαιτεί όμως μεγαλύτερη μηνιαία άνεση. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από το εισόδημα, την εποχικότητα του επαγγέλματος, τις οικογενειακές ανάγκες και το επίπεδο αποταμίευσης που θέλετε να διατηρήσετε.
Πώς ενισχύετε τον φάκελό σας πριν από την αίτηση
Αν σχεδιάζετε αγορά ακινήτου μέσα στους επόμενους μήνες, αποφύγετε κινήσεις που επιβαρύνουν αχρείαστα την πιστοληπτική σας εικόνα. Νέα καταναλωτικά δάνεια, αυξημένα υπόλοιπα καρτών ή ασυνέπεια σε υφιστάμενες υποχρεώσεις μπορεί να επηρεάσουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης και τους όρους που θα προσφερθούν.
Φροντίστε επίσης να είναι τακτοποιημένες οι φορολογικές και ασφαλιστικές σας υποχρεώσεις. Αν υπάρχει ρύθμιση, δεν σημαίνει ότι η αίτηση σταματά. Χρειάζεται, όμως, να είναι ενεργή και να εξυπηρετείται κανονικά. Η διαφάνεια είναι πάντα καλύτερη από μια ελλιπή εικόνα που θα εμφανιστεί αργότερα στον έλεγχο.
Μην προχωράτε σε προκαταβολή για ακίνητο χωρίς να γνωρίζετε πρώτα το ρεαλιστικό εύρος χρηματοδότησης. Η προέγκριση σάς επιτρέπει να αναζητήσετε ακίνητο με σαφές οικονομικό όριο, να διαπραγματευτείτε με μεγαλύτερη σιγουριά και να μην χάσετε χρόνο σε επιλογές που δεν ταιριάζουν στον διαθέσιμο προϋπολογισμό σας.
Σταθερό ή κυμαινόμενο επιτόκιο;
Η επιλογή επιτοκίου δεν έχει μία σωστή απάντηση για όλους. Το σταθερό επιτόκιο προσφέρει προβλεψιμότητα στη δόση για τη συμφωνημένη περίοδο και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν θέλετε να οργανώνετε με ακρίβεια τα προσωπικά και επαγγελματικά σας έξοδα. Το κυμαινόμενο επιτόκιο μπορεί να ακολουθεί διαφορετική πορεία, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς και τους όρους της σύμβασης.
Για έναν ελεύθερο επαγγελματία, η σταθερότητα της δόσης έχει συχνά μεγαλύτερη αξία όταν τα έσοδα μεταβάλλονται μέσα στο έτος. Από την άλλη πλευρά, αν διαθέτετε σημαντικό περιθώριο ρευστότητας ή σχεδιάζετε πρόωρες αποπληρωμές, η συζήτηση πρέπει να γίνει με βάση το σύνολο των όρων και όχι μόνο το αρχικό επιτόκιο. Η σύγκριση χρειάζεται να περιλαμβάνει τη διάρκεια, τη μηνιαία δόση, τυχόν έξοδα και τη δυνατότητα ευελιξίας στο μέλλον.
Η αξία της σωστής προέγκρισης
Η προέγκριση δεν είναι η τελική έγκριση, καθώς ακολουθεί ο έλεγχος του ακινήτου και η ολοκλήρωση των δικαιολογητικών. Είναι όμως το ουσιαστικό πρώτο βήμα για να ξέρετε τι μπορείτε να διεκδικήσετε και με ποιες προϋποθέσεις.
Στην ABC Services, η αρχική συμβουλευτική και η αξιολόγηση του αιτήματος γίνονται εντελώς δωρεάν, με προσωπική καθοδήγηση σε κάθε στάδιο. Μέσα από συνεργασία με όλες τις ελληνικές τράπεζες και με εμπειρία στο τραπεζικό περιβάλλον, οργανώνεται ο φάκελος, συγκρίνονται οι διαθέσιμες επιλογές και επιδιώκεται άμεση προέγκριση με βάση τα πραγματικά σας δεδομένα.
Η διαδικασία μπορεί να υποστηριχθεί και απομακρυσμένα μέσω τηλεδιάσκεψης, ώστε να έχετε σαφή εικόνα των επόμενων βημάτων χωρίς άσκοπες μετακινήσεις. Η τελική απόφαση ανήκει πάντα στην τράπεζα, αλλά η σωστή προετοιμασία αυξάνει την ταχύτητα, περιορίζει την αβεβαιότητα και σας βοηθά να κινηθείτε με σχέδιο.
Το επόμενο πρακτικό βήμα είναι απλό: πριν δεσμευτείτε για ένα ακίνητο, ζητήστε να αξιολογηθεί η δυνατότητα χρηματοδότησής σας. Έτσι θα γνωρίζετε από νωρίς ποια δόση είναι πραγματικά άνετη, ποιο ποσό μπορείτε να διαθέσετε και πώς να προχωρήσετε με μεγαλύτερη σιγουριά.